Unijna strategii na rzecz bioróżnorodności zakłada, że do roku 2030 w krajach Unii Europejskiej posadzonych zostaną 3 miliardy drzew liściastych. Za tym planem idą dotacje, między innymi na przywracanie zadrzewień śródpolnych.
Naukowcy z Uniwersytetu Przyrodniczego w Poznaniu i Centrum Doradztwa Rolniczego w Brwinowie prezentują możliwości jakie w realizacji tej strategii w Polsce może dać sadzenie ligustra pospolitego, morwy białej i rokitnika pospolitego.
Żywopłot i nie tylko
Krzewy ligustra pospolitego dość są u nas dość powszechnie wykorzystywane jako żywopłot. Dobrze znoszą cięcia, łatwo się formują, są gęste a część liści utrzymują przez całą zimę. W dodatku pięknie (biało) kwitną, przyciągając swym zapachem pszczoły. Czarne jagody ligustra są trujące dla ludzi. Dla ptaków jednak stanowią przysmak. Rozróżniamy około 50 odmian ligustra. W Polsce – osiągając czasami wielkość małych drzewek – rośnie on także w warunkach naturalnych. U nas przebiega północno-zachodnia granica jego występowania.
Lligustr pospolity ma przede wszystkim walory dekoracyjne i ochronne. Morwa i rokitnik dają nieograniczone praktycznie możliwości wykorzystania także swoich walorów odżywczych i leczniczych. Rokitnik jest prawdziwą bombą witaminową. Owoce zawierają na przykład dziesięć razy więcej witaminy C niż cytryna. A lista wszystkich zawartych w nich dobroczynnych substancji jest bardzo długa.
Lekarstwo na wszystko
Lecznicze właściwości mają także liście rokitnika. Do wykorzystania jest nawet drewno, bowiem w warunkach naturalnych rokitnik dorasta nawet do 10 metrów wysokości.
Morwa biała przyszła do Europy w XI wieku z Chin wraz z hodowlą jedwabników. Przemysł włókienniczy nie korzysta dziś w takim zakresie z ich pracy. Morwa straciła na znaczeniu. Naukowcy wskazują jednak, że może być dalej pożyteczna jako na przykład osłona sadów wiśniowych, czy chociażby plantacji borówki, bo ptaki wolą owoce morwy. Na śródpolnej miedzy i w przydomowym ogródku morwa też znajdzie swoje miejsce. Jej owoce (białe, różowe, ciemnofioletowe) są lekko mdławe, ale są jadalne także dla ludzi.
Więcej na ten temat w artykule M. Baranowskiej, W. Borzyszkowskiego, B. Meresa i P. Lecyka pt. “Walory użytkowe drzewiastych roślin liściastych – ligustra pospolitego, morwy białej i rokitnika pospolitego w zadrzewieniach i systemach agroleśnych” („Zagadnienia Doradztwa Rolniczego” 2/2026)
Artykuł jest dostępny w formacie PDF na stronie:
https://zdr.cdr.gov.pl/archiwum.html
Zachęcamy do zapoznania się z pełną treścią numeru:
Fot. Philipp Deus / Unsplash
