We wtorek, 21 maja 2024 roku Związek Rewizyjny Spółdzielni Energetycznych Rozwojowych Cyfrowych (SERC) został zarejestrowany w KRS . Związek SERC to pierwszy taki związek w Polsce. Przewodniczącym Rady Nadzorczej związku jest Karol Dobrowolski.
Głównym celem związku rewizyjnego jest wsparcie spółdzielni w ich działalności statutowej. Kluczowe zadania obejmują przeprowadzanie lustracji spółdzielni członkowskich, działalność doradczą, reprezentowanie interesów spółdzielni. A także wspieranie współpracy między spółdzielniami zarówno na poziomie krajowym, jak i międzynarodowym.
Związek SERC stanowi platformę współpracy dla spółdzielni energetycznych. Ułatwia wymianę doświadczeń, wiedzy oraz najlepszych praktyk w zakresie wykorzystania odnawialnych źródeł energii. Jego działalność będzie skupiać się na aspektach technicznych i biznesowych związanych z produkcją i dystrybucją energii. Ale również na promowaniu modeli partycypacyjnych, demokratycznych w zarządzaniu i rozwoju spółdzielczości energetycznej. Związek SERC również pełni rolę reprezentacyjną spółdzielni energetycznych. Działa na rzecz lepszego otoczenia regulacyjnego, które ma wspierać rozwój spółdzielni energetycznych w Polsce.
Filar zielonej transformacji
Spółdzielnie energetyczne przynoszą korzyści poprzez rozwój lokalnych kompetencji i współpracy ekonomicznej. Umożliwiają społecznościom energetycznym skutecznie działania w obszarze zielonej energetyki. Spółdzielnie energetyczne są filarem zielonej transformacji.
Spółdzielnie energetyczne (SE), chociaż nadal występują w Polsce w bardzo niewielkiej liczbie, wzbudzają coraz większe zainteresowanie zarówno po stronie mediów, jak i społeczności lokalnych. W kontekście sprawiedliwej transformacji energetycznej, stanowią one ważne wsparcie w rozwoju społeczno-gospodarczym mniejszych miejscowości – większych również, chociaż SE w rozumieniu ścisłym, czyli w rozumieniu ustawy o OZE, mogą powstawać tylko na obszarach gmin wiejskich i miejsko-wiejskich.
Cieszyć się należy z dostrzegalnego przyrostu liczby istniejących spółdzielni. Na koniec 2022 r. wykaz prowadzony przez Dyrektora Generalnego Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa obejmował tylko dwie SE – obecnie zaś w maju 2024 r., znajdują się w nim 33 podmioty.
Dlaczego spółdzielnie energetyczne?
Społeczności energetyczne – w tym spółdzielnie – są tymczasem ważnym elementem transformacji energetycznej, ponieważ opierają się na OZE. Stanowią przykład energetyki rozproszonej, wzmacniającej odporność (resilience) systemu. Sprzyjają konsumpcji energii blisko źródła wytwarzania. Zapewniają lepsze wykorzystanie lokalnego potencjału wytwórczego i efektywniejsze funkcjonowanie sieci energetycznej niż w przypadku indywidualnych prosumentów wykorzystujących mikroinstalację OZE.
Dla swoich członków SE oznaczają przede wszystkim oszczędności i lokalne bezpieczeństwo energetyczne. W tym korzystanie z net-meteringu (zamiast net-billingu) przy rozliczaniu energii wprowadzanej do sieci przy jednoczesnym zwolnieniu z szeregu opłat np. opłat dystrybucyjnych czy opłaty mocowej . Dla odbiorców końcowych będących członkami spółdzielni oznacza to ostatecznie niższe rachunki.
Z punktu widzenia społeczności lokalnych spółdzielnie posiadają walory, których nie zapewnią im klastry, będące przedsięwzięciami zazwyczaj stricte biznesowymi. SE są zarządzane wspólnie na równych zasadach przez wszystkich ich członków/członkinie (zasada jeden członek, jeden głos) w celu wytworzenia i energii na własne potrzeby. Statutowym priorytetem SE jest przede wszystkim zaspokojenie potrzeb członków spółdzielni, a nie wytwarzanie zysku. Stąd możliwość demokratycznego zarządzania produkcją energii i jej wykorzystania. Wiąże się ona z okazją do realizacji szerszych celów społecznych, chociażby eliminacji ubóstwa energetycznego wśród lokalnych mieszkańców.
Związek spółdzielni energetycznych w gminach
Taka szansa istnieje dzięki temu, że spółdzielcy rozliczają się między sobą na zasadach określonych w dokumentach wewnętrznych np. w statucie. Dlatego pewne grupy członków mogą być traktowane preferencyjnie, w zależności od celów przyjętych przez spółdzielnię energetyczną. Rozwiązania tego typu są stosowane przez spółdzielnie działające innych krajach UE. Tam energetyka obywatelska jest znacznie bardziej popularna – przede wszystkim w Niemczech i Danii. Takie możliwości sprawiają, że to właśnie władze miejscowe, które chcą być blisko ludzi, powinny być szczególnie zainteresowane rozwijaniem SE w swoich gminach.
To ostatni moment by na rozwój spółdzielni energetycznych efektywnie wykorzystać środki z KPO i zapewnić stabilny rozwój sektora.
