W Instytucie Niematerialnego Dziedzictwa Ludów Karpackich w Ludźmierzu odbyła się 16 października znacząca uroczystość. Wręczeno decyzję o wpisach na Krajową listę niematerialnego dziedzictwa kulturowego oraz do Krajowego rejestru dobrych praktyk. Wśród wyróżnionych tego dnia znalazła się kultura górali polskich Karpat. Decyzja przekazana została depozytariuszom wniosku.
Oficjalnego wpisu dokonano 17 listopada 2025 roku. Fakt ten poprzedzały dwa lata pracy nad wnioskiem obejmującym grupy etnograficzne górali zagórzańskich, śląskich, żywieckich, babiogórskich, orawskich, podhalańskich, gorczańskich, kliszczackich, spiskich, pienińskich, łącko-kamienickich oraz nadpopradzkich. Ich staraniem udało się wypracować wersję zasadzającą się na wspólnej historii, języku, muzyce, tańcach, ubiorze oraz zwyczajach.
Krajową listę niematerialnego dziedzictwa kulturowego w Polsce prowadzi oraz monitoruje Narodowy Instytut Dziedzictwa we współpracy z Ministerstwem Kultury i Dziedzictwa Narodowego. Działania te mają na celu ochronę, kultywowanie i upowszechnianie zjawisk objętych wpisem. Konsekwencją decyzji o umieszczeniu góralszczyzny na liście będą realne przedsięwzięcia podejmowane, by podtrzymywać jej żywotność i ciągłość.
Podniosłym momentem gali stało się wręczenie decyzji o wpisie przedstawicielom górali polskich Karpat. Nie zabrakło również reprezentacji Zagórzan. Honor ten przypadł Magdalenie Polańskiej, koordynującej każdy etap pracy nad wnioskiem uwzględniającym region zagórzański, a także Klaudii Gawronek, depozytariuszce Zagórzan. W uroczystości udział wziął też Wójt Gmina Mszana Dolna Mirosław Cichorz. Podkreślić jednak należy, że w kolejne etapy prac nad przygotowaniem wniosku zaangażowało się wielu Zagórzan.
To prawdziwie historyczny moment dla społeczności góralskiej, a zwłaszcza Zagórzan. Z tradycją ku przyszłości!
Klaudia Gawronek
