Korzyści z płodozmianu dostrzegli już starożytni. Wobec postępującej intensyfikacji i specjalizacji gospodarstw rolnych, zwłaszcza wobec rosnącego udziału zbóż w uprawach, coraz bardziej wraca pytanie – jak dziś chronić glebę przed degradacją?
Dobrą ucieczką przed monokulturą jest umiejętny dobór i stosowanie międzyplonów. „Zielony nawóz” zwiększa w glebie zawartość biomasy, chroni ją przed erozją, wysychaniem. Generalnie zwiększa jej możliwości fizyczne, chemiczne i biologicznie Ostatecznie pozwala na zwiększenie plonu roślin głównych. W gospodarstwach, gdzie przeważa produkcja zwierzęca międzyplon, to źródło dodatkowej paszy
Facelia i łubin
Nauka i praktyka pokazują w tym względzie coraz większe możliwości. Jest ich o wiele więcej niż stosowane od lat tzw. wsiewki śródplonowe: wyka, seradela, koniczyna, które opanowują ściernisko na kilka tygodni po żniwach przed siewami jesiennymi.
Coraz częściej rolnicy stosują też międzyplony ozime. Powinny być wysiewane w terminie od 1 lipca do 1 października. A utrzymywane co najmniej do 15 lutego roku następnego i przyorane przed wiosennym siewem. Badania wykazały, że jeśli chodzi na przykład o pszenicę jarą, dobre skutki jako międzyplon daje rzodkiew oleista. Powszechnie stosowane są także: facelia błękitna, łubin, rzepak ozimy, słonecznik, groch pastewny.
Gorczyca – lek na wszystko
Stosowanie międzyplonów ma również wpływ na ograniczanie występowania chwastów. Największe możliwości dają tu rośliny kapustowate, na przykład gorczyca biała. Ta sama gorczyca znzkomicie pomaga w zmniejszeniu podatności roślin na choroby.
Oprócz wymienionych korzyści dodatkową zachętą do stosowania międzyplonów są dopłaty ARiMR. Umożliwiające uzyskanie przez rolników dodatkowych środków finansowych za realizację praktyki „Międzyplony ozime lub wsiewki śródplonowe”.
Więcej w artykule A. Sułek, J. Podleśnego i D. Leszczyńskiej pt. „Uprawa międzyplonów jako element zmianowania – korzyści i ryzyko uprawy” („Zagadnienia Doradztwa Rolniczego” 2/2026)
Artykuł jest dostępny w formacie PDF na stronie:
https://zdr.cdr.gov.pl/archiwum.html
Zachęcamy do zapoznania się z pełną treścią numeru:
