Państwowa Inspekcja Pracy decyzję o kontroli podjęła po doniesieniach medialnych i sygnałach ze strony związków zawodowych. Informowały one, że tydzień wcześniej część sklepów obchodziła przepisy otwierając się pod szyldami np. czytelni czy dworców autobusowych. Związkowcy złożyli też wniosek do PIP o przeprowadzenie kontroli w marketach sieci Intermarche. 6 lutego były one otwarte, mimo zakazu handlu w niedzielę.
Obowiązująca od 1 lutego nowelizacja przepisów dotycząca handlu w niedziele uszczelniła przepisy. Część przedsiębiorców nadużywała je i otwierała sklepy jako placówki pocztowe. Po zmianach placówki handlowo-pocztowe mogą działać w dni wolne od pracy jedynie w przypadku, gdy działalność pocztowa stanowi co najmniej 40 proc. ich przychodu.
Sama ustawa wprowadzająca zakaz handlu w niedziele weszła w życie 1 marca 2018 r. Od 2020 r. zakaz handlu nie obowiązuje jedynie w siedem niedziel w roku. Przewidziano także katalog 32 wyłączeń, m.in. od działalności pocztowej, czy na stacjach paliw i w kawiarniach. Za złamanie zakazu handlu w niedziele grozi od 1000 zł do 100 tys. zł kary. Przy uporczywym łamaniu ustawy – kara ograniczenia wolności.
Co wykazała kontrola PIP?
Inspektorzy sprawdzili w tą niedzielę 257 placówek handlowych, wśród których 40 należało do sieci Intermarche. 95 było zamkniętych (w tym 31 działających jako Intermarche).
W pozostałych 162 skontrolowanych sklepach – zgodnie z deklaracjami przedsiębiorców – handel był prowadzony w oparciu o wyłączenia z art. 6 ust. 1 ustawy o ograniczeniu handlu w niedziele i święta oraz w niektóre inne dni, bądź w dniu kontroli nie było możliwe dokonanie ustaleń ze względu na brak osób uprawnionych do złożenia wyjaśnień.
Inspektorzy pracy ustalili również, że w 96 przypadkach handel prowadzony był zgodnie z przepisami przez przedsiębiorcę będącego osobą fizyczną wyłącznie osobiście, we własnym imieniu i na własny rachunek lub też przy pomocy członków jego rodziny.
Status na niedziele
Wśród pozostałych wyłączeń, z których korzystały sklepy prowadzące handel w niedzielę, przykładowo wymienić należy korzystanie ze statusu:
- placówki handlowej w zakładach prowadzących działalność w zakresie kultury (głównie czytelnie, kluby czytelnika – 8 placówek, w tym 7 należących do sieci Intermarche),
- zakładu pogrzebowego (1 sklep),
- placówki zlokalizowanej na dworcu (1 sklep Intermarche),
- stacji paliw płynnych (1 sklep Intermarche),
- placówki handlowej, której przeważająca działalność polega na handlu wyrobami tytoniowymi.
– Jestem zadowolona z tych wstępnych wyników. Pokazują one, że, przynajmniej na pierwszy rzut oka, pracodawcy poważnie potraktowali ustawowe zapisy i się do nich zastosowali – skomentowała Katarzyna Łażewska-Hrycko, Główny Inspektor Pracy. – Jednocześnie chcę podkreślić, że w zależności od potrzeb będziemy kontynuowali niedzielne kontrole placówek handlowych. Jesteśmy gotowi reagować na każde zgłoszenie o podejrzeniu omijania przepisów. Przypadki łamania obowiązującego zakazu, w szczególności podejmowanie pozornych działań, będą przez nas sankcjonowane. Wykorzystamy wszystkie dostępne środki prawne – dodała.
