Jak zatrzymać młodych na wsi i przekonać ich, że rolnictwo to przyszłość? Z inicjatywy EU CAP Network, grupa tematyczna „Gen Z – Liderzy odnowy pokoleniowej w rolnictwie” przedstawiła konkretne rekomendacje dla unijnej polityki rolnej. Wśród nich: uproszczenie systemu dopłat czy łatwiejszy dostęp do ziemi i finansowania, wsparcie dla lokalnych rynków. To głos pokolenia, które chce uprawiać ziemię inaczej – świadomie, nowocześnie i odpowiedzialnie.
Kierunki przyszłości
Rady pokolenia Gen Z to siedem obszarów, które powinny stać się fundamentem przyszłej polityki rolnej UE: edukacja, dostęp do ziemi i finansów, zielone innowacje, równowaga życiowa, prosty system płatności, lokalne rynki i wzmocnienie młodych. Jak podkreśla prowadzący CAP Network: „Zaangażowanie młodych to sposób na gruntowną odnowę i trwałość europejskiego rolnictwa”. Wdrażanie tych rekomendacji może dać realną odpowiedź na starzenie się wsi i odejście młodych z rolnictwa.
Klucz #1 – Edukacja i kompetencje
Młodzi postulują zmianę form kształcenia: od teoretycznych wykładów do praktycznych warsztatów, staży i mentoringu. Według nich, tylko w ten sposób można przygotować rolnika przyszłości – potrafiącego korzystać z cyfrowych narzędzi, zarządzać finansami i współpracować w sieciach zawodowych.
Klucz #2 – Dostęp do ziemi i finansowania
„Dostęp do kredytów i ziemi to podstawowy warunek, by pokazać, że rolnictwo może być opłacalne i ambicjonalne”. Jednym z poważnych ograniczeń dla młodych jest brak dostępu do gruntów i korzystnych kredytów. Dlatego młodzi rekomendują powołanie Europejskiego Obserwatorium Ziemi, dostosowanie instrumentów finansowych oraz uproszczenie dostępu do kredytów i dotacji na start działalności.
Klucz #3 – Zrównoważony rozwój i innowacje
Młodzież chce wspierać zarówno zielone transformacje, jak i cyfryzację rolnictwa. Domaga się szkoleń, grantów i preferencji kapitałowych dla gospodarstw, które inwestują w technologie chroniące środowisko – od dronów, poprzez IoT, aż po ekologiczne metody uprawy.
Rolnictwo to życie
Klucz #4 – Życie rodzinne i równouprawnienie
„Młodzi chcą rolnictwa, które pozwoli im żyć i pracować na wsi, a nie je opuszczać”. Gen Z mówi jednoznacznie: rolnictwo to także życie. Poprawa work–life balance, rekompensaty za pracę rodzinną i wsparcie dla kobiet na wsi znalazło się w zestawie rekomendacji. Uczestnicy chcą, by WPR uwzględniała kwestie równouprawnienia i wizerunku rolnictwa.
Klucz #5 – Lepszy system płatności i dostęp do informacji
Obecny system wsparcia budzi wiele pytań. Młodzi rolnicy apelują o prostszą administrację, uproszczone zasady przyznawania dopłat bezpośrednich, szybszy dostęp do informacji i elastyczność wsparcia.
Klucz #6 – Wsparcie lokalnych rynków
Grupa zwraca uwagę na nierówność w dostępie do rynków – mniejsi producenci często czują się wykluczeni. Młodzi apelują o wsparcie lokalnych łańcuchów dostaw, rolniczego handlu detalicznego i lepszą współpracę miast i wsi.
Klucz #7 – Wzmocnienie głosu młodych
„Zaangażowanie młodych interesariuszy jest kluczowe dla ożywienia sektora rolnego” – wskazała młodzież w raporcie. Domaga się udziału w konsultacjach i decyzjach politycznych, ponieważ to dotyczy ich życia.
Polska perspektywa
Wnioski wypracowane przez uczestników grupy Gen Z nie mogą pozostać jedynie deklaracjami – ich implementacja na poziomie krajowym jest kluczowa. W Polsce proces odnowy pokoleniowej w rolnictwie jest szczególnie pilny. Według danych GUS, średni wiek rolnika przekracza już 52 lata, a zaledwie kilka procent aktywnych gospodarstw prowadzonych jest przez osoby poniżej 35. roku życia.
Tymczasem młodzi rolnicy zgłaszają konkretne potrzeby – dostęp do ziemi, mniejsze obciążenia biurokratyczne, programy startowe i uproszczone kredyty. Również instytucje i samorządy powinny brać aktywny udział we wdrażaniu rozwiązań zainspirowanych europejskim dialogiem młodych. Jeśli tak się nie stanie, rolnictwu grozi luka pokoleniowa, której skutki będą odczuwalne przez całe dekady.
Podsumowując: Dla Polski to sygnał. Przyszłość rolnictwa zależy od stworzenia polityk przyjaznych młodym. Mobilności ziemi, prostych płatności, dostępu do szkoleń, wsparcia kobiet i integracji technologii. Wprowadzanie rekomendacji przyczyni się do odnowy pokoleniowej i poprawy konkurencyjności wiejskich społeczności.
Źródło: agronomist.pl
Fot> freepik
