Miasta mają realne narzędzia wpływu na lokalne systemy żywnościowe. Samorządy prowadzą szkoły, przedszkola, żłobki i placówki opiekuńcze. Zarządzają targowiskami, lokalami użytkowymi oraz częścią terenów, na których może rozwijać się handel bezpośredni, ogrody społeczne i miejskie farmy. Mogą też tak organizować zamówienia publiczne, aby żywność trafiająca do instytucji wzmacniała lokalnych producentów i krótsze drogi dostaw. II Kongres „Miasta dla Suwerenności Żywnościowej” będzie poświęcony temu, jak przekładać te kompetencje na konkretne rozwiązania. Czyli stabilne miejsca sprzedaży, współpracę z rolnikami, lepszą logistykę i dostęp mieszkańców do dobrej, świeżej żywności.
Zapraszamy do Krakowa
II Kongres „Miasta dla Suwerenności Żywnościowej” odbędzie się 17–18 czerwca 2026 r. w Krakowie. Pierwszy dzień zaplanowano w Pałacu Wielopolskich Urzędu Miasta Krakowa przy pl. Wszystkich Świętych 3–4. Drugi dzień obejmie wizytę studyjną na targowisku oraz warsztat w Pałacu Krzysztofory przy Rynku Głównym 35.
Wydarzenie gromadzi samorządy, rolników i rolniczki, osoby zajmujące się handlem, dystrybucją i przetwórstwem, przedstawicieli świata nauki, organizacje społeczne oraz przedsiębiorców. Wspólnym tematem będzie rozwój lokalnych systemów żywnościowych. Czyli takich układów produkcji, sprzedaży i konsumpcji, które wzmacniają powiązania między miastem a jego zapleczem rolniczym. W praktyce oznacza to rozmowę o targowiskach, warzywniakach, rynkach hurtowych, zamówieniach publicznych, szkolnych stołówkach, glebie, magazynach, logistyce i lokalnych planach awaryjnych.
Dwa dni, cztery panele
Program Kongresu obejmuje cztery panele: „Etos pracy | Duma z pracy z żywnością”, „Bioregiony | Produkcja i regeneracja”, „Zaufanie | Od infrastruktury do relacji” oraz „Bezpieczeństwo | Suwerenna najedzona”.
Panel „Etos pracy | Duma z pracy z żywnością” będzie dotyczył zawodów obecnych na różnych etapach łańcucha dostaw żywności. Punktem wyjścia będzie praca rolnika i rolniczki oraz sytuacja osób, które przejmują gospodarstwa rodzinne albo rozpoczynają działalność rolniczą, targową lub przetwórczą. Panel podejmie temat stabilności ekonomicznej, społecznego uznania dla pracy z ziemią oraz roli miasta jako rynku zbytu. Ważnym wątkiem będą targowiska, warzywniaki i hale handlowe jako miejsca, w których lokalne gospodarstwa budują rozpoznawalność i bezpośrednie relacje z odbiorcami.
Panel „Bioregiony | Produkcja i regeneracja” skupi się na bioregionie jako obszarze produkcji żywności oraz wspólnej odpowiedzialności miasta i regionu za lokalne zasoby. Punktem odniesienia będzie miejska strefa żywicielska Krakowa i Małopolski. To obszar, w którym spotykają się potrzeby metropolii, potencjał gospodarstw rolnych, decyzje planistyczne i stan środowiska. W centrum rozmowy znajdzie się gleba jako podstawa produkcji żywności. Panel obejmie także regenerację gleb, ochronę gruntów rolnych, mikrobiom, planowanie przestrzenne oraz nowe specjalizacje zawodowe na styku miasta i wsi.
Mechanizmy bezpieczeństwa
Panel „Zaufanie | Od infrastruktury do relacji” dotyczy mechanizmów, które porządkują lokalny handel i wzmacniają wiarygodność producentów. Punktem wyjścia będą relacje między rolnikami a konsumentami, sprzedaż bezpośrednia, targowiska, lokalne warzywniaki i spółdzielnie. Uczestnicy omówią także certyfikaty, oznaczenia regionalne i systemy jakości. Osobnym tematem będzie infrastruktura: hurtownie, magazyny i logistyka. Bez nich lokalna żywność ma ograniczoną możliwość regularnego docierania do mieszkańców, sklepów, gastronomii i instytucji publicznych.
Panel „Bezpieczeństwo | Suwerenna najedzona” będzie poświęcony bezpieczeństwu żywnościowemu jako elementowi odporności państwa i wspólnot lokalnych. Rozmowa obejmie krajową produkcję żywności, przetwórstwo, magazynowanie i dystrybucję w sytuacjach zakłóceń rynkowych, kryzysów klimatycznych i zagrożeń militarnych. Szczególne miejsce zajmie infrastruktura: rynki hurtowe, lokalne magazyny, sieci dystrybucyjne oraz podmioty z udziałem państwowym. Panel pokaże także znaczenie współpracy administracji rządowej, samorządów i producentów w utrzymaniu ciągłości dostaw żywności.
Praktyczny wymiar
Drugi dzień Kongresu będzie miał charakter praktyczny. Uczestnicy wezmą udział w wizycie studyjnej na targowisku oraz w warsztacie poświęconym Modularnej Miejskiej Polityce Żywnościowej. Celem prac będzie rozwijanie dokumentu, który pomoże samorządom tworzyć własne polityki żywnościowe, dostosowane do lokalnych warunków. Taki dokument może porządkować działania dotyczące targowisk, zamówień publicznych, edukacji żywieniowej, współpracy z rolnikami, ochrony miejskich stref żywicielskich i ograniczania marnowania żywności.
Kongres odpowiada na potrzebę silniejszego powiązania polityki miejskiej z rolnictwem i lokalnym rynkiem żywności. Dobre jedzenie w mieście zaczyna się przed sklepem i przed stołówką. W gospodarstwie, na polu, w sadzie, w magazynie, na rynku hurtowym, na targowisku i w decyzjach zakupowych instytucji publicznych. Dlatego rozmowa o suwerenności żywnościowej dotyczy jednocześnie producentów, samorządów i mieszkańców. Stawką jest system, w którym polska i regionalna żywność ma stabilne kanały sprzedaży. A miasta budują swoje bezpieczeństwo razem z otaczającymi je obszarami rolniczymi.
Rejestracja oraz szczegółowy program Kongresu są dostępne na stronie: miastadlazywnosci.pl
